Một doanh nghiệp Việt Nam đang cân nhắc thành lập công ty con, tham gia liên doanh hoặc mua cổ phần của một doanh nghiệp tại ASEAN. Ban điều hành đã nghiên cứu thị trường, dự kiến mức vốn và xác định được đối tác tiềm năng.
Tuy nhiên, trước khi phê duyệt, Hội đồng quản trị (HĐQT) hoặc cơ quan có thẩm quyền vẫn cần trả lời những câu hỏi căn bản: Ai sẽ đứng tên đầu tư? Vì sao lựa chọn cấu trúc đó? Nguồn vốn đến từ đâu? Những điều kiện nào phải được đáp ứng trước khi chuyển tiền? Ai chịu trách nhiệm nếu kế hoạch không đạt kỳ vọng?
Một hồ sơ đầu tư tốt không nhất thiết phải dài. Giá trị của nó nằm ở khả năng giúp người có thẩm quyền hiểu các lựa chọn, đánh giá rủi ro và đưa ra quyết định có điều kiện rõ ràng.
Đối với doanh nghiệp gia đình, yêu cầu này càng có ý nghĩa khi chủ sở hữu, người đề xuất dự án và người trực tiếp điều hành có thể thuộc những thế hệ hoặc bộ phận quản lý khác nhau.
Cần phân biệt hồ sơ phục vụ quyết định quản trị với bộ hồ sơ thực hiện thủ tục đầu tư ra nước ngoài tại cơ quan nhà nước. Hai bộ tài liệu có thể sử dụng chung dữ liệu, nhưng mục đích và yêu cầu pháp lý không hoàn toàn giống nhau.
Tóm tắt
- Hồ sơ trình HĐQT cần làm rõ một quyết định kinh doanh cụ thể, không chỉ giới thiệu thị trường hoặc liệt kê quy định pháp luật.
- Thẩm quyền phê duyệt phụ thuộc vào loại hình doanh nghiệp, giá trị giao dịch, điều lệ và quy định pháp luật áp dụng. Không phải mọi khoản đầu tư đều thuộc thẩm quyền cuối cùng của HĐQT.
- Bản đề xuất nên có tối thiểu hai phương án được so sánh, một cấu trúc đầu tư dự kiến, bản đồ dòng vốn, các rủi ro trọng yếu và điều kiện thực hiện.
- Đối với dự án không thuộc diện cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài, nhà đầu tư vẫn phải thực hiện việc kê khai trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư trước khi đăng ký giao dịch ngoại hối theo khoản 5 Điều 18 Nghị định 103/2026/NĐ-CP.
- Doanh nghiệp cần phân biệt quyết định phê duyệt đầu tư với việc đã đáp ứng điều kiện pháp lý để chuyển vốn.
- Hồ sơ cần xác định rõ những vấn đề phải được cố vấn tại nước tiếp nhận đánh giá trước khi doanh nghiệp cam kết giao dịch.
1. HĐQT cần quyết định điều gì?
Một đề án đầu tư thường bắt đầu bằng mục tiêu tăng trưởng: tiếp cận khách hàng mới, mở rộng sản xuất, mua công nghệ, phát triển mạng lưới phân phối hoặc thiết lập hiện diện khu vực.
Nhưng mục tiêu chiến lược chưa phải là nội dung đầy đủ của một quyết định đầu tư.
HĐQT cần biết doanh nghiệp đang được đề nghị phê duyệt điều gì. Đó có thể là việc cho phép nghiên cứu sâu, chấp thuận một cấu trúc đầu tư, phê duyệt mức vốn, cho phép đàm phán giao dịch hoặc quyết định thực hiện khoản đầu tư cụ thể.
Mỗi cấp độ quyết định cần lượng thông tin và mức độ hoàn thiện hồ sơ khác nhau.
Chẳng hạn, nếu ban điều hành mới đề nghị ngân sách nghiên cứu thị trường, HĐQT có thể chưa cần xem xét đầy đủ hợp đồng mua cổ phần. Ngược lại, nếu được đề nghị phê duyệt một thương vụ mua bán và sáp nhập doanh nghiệp (M&A), HĐQT cần có hồ sơ làm rõ giá trị đầu tư, điều kiện giao dịch, nguồn vốn và những rủi ro có thể ảnh hưởng đến quyết định mua.
Một phương pháp hữu ích là mở đầu bản đề xuất bằng ba câu hỏi:
- Cơ quan có thẩm quyền được đề nghị quyết định vấn đề gì?
- Những thông tin nào đã được xác minh và vấn đề nào còn chưa có kết luận?
- Nếu phê duyệt, ban điều hành được phép thực hiện những công việc nào và trong giới hạn nào?
Cách trình bày này giúp phân biệt sự đồng ý về nguyên tắc với quyết định cho phép phát sinh nghĩa vụ tài chính hoặc ký kết giao dịch.
2. Xác định đúng cơ quan có thẩm quyền phê duyệt
Không phải doanh nghiệp nào cũng có HĐQT. Thẩm quyền quyết định đầu tư cần được xác định theo cơ cấu pháp lý của từng doanh nghiệp.
Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14, được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 03/2022/QH15 và Luật số 76/2025/QH15, là cơ sở pháp lý quan trọng để xác định thẩm quyền này.
Đối với công ty cổ phần
Theo điểm e và điểm l khoản 2 Điều 153 Luật Doanh nghiệp, HĐQT quyết định phương án đầu tư, dự án đầu tư trong thẩm quyền và giới hạn theo quy định của pháp luật, đồng thời quyết định thành lập công ty con, góp vốn, mua cổ phần của doanh nghiệp khác. Doanh nghiệp có vốn nhà nước còn chịu quy định riêng về quản lý và đầu tư vốn nhà nước; bài viết này không bàn về nhóm đó.
Tuy nhiên, điểm d khoản 2 Điều 138 quy định Đại hội đồng cổ đông có thẩm quyền quyết định đầu tư hoặc bán số tài sản có giá trị từ 35% tổng giá trị tài sản trở lên được ghi trong báo cáo tài chính gần nhất, trừ trường hợp điều lệ công ty quy định một tỷ lệ hoặc giá trị khác.
Vì vậy, không thể mặc định HĐQT được phê duyệt mọi dự án chỉ vì dự án thuộc chiến lược mở rộng quốc tế.
Doanh nghiệp phải rà soát giá trị khoản đầu tư, điều lệ, các nghị quyết phân quyền và những quy định liên quan trước khi xác định cấp phê duyệt.
Đối với công ty TNHH hai thành viên trở lên
Điểm c khoản 2 Điều 55 Luật Doanh nghiệp quy định Hội đồng thành viên có quyền quyết định dự án đầu tư phát triển của công ty.
Khi chuẩn bị hồ sơ, doanh nghiệp cần tiếp tục đối chiếu điều lệ và cơ chế thông qua nghị quyết, quyết định của Hội đồng thành viên theo Điều 59 Luật Doanh nghiệp.
Đối với công ty TNHH một thành viên
Quyền của chủ sở hữu công ty là tổ chức đối với dự án đầu tư phát triển được quy định tại điểm d khoản 1 Điều 76 Luật Doanh nghiệp; quyền quyết định thành lập công ty con, góp vốn vào công ty khác được quy định tại điểm i khoản 1 Điều này.
Trường hợp chủ sở hữu là cá nhân, cần đối chiếu khoản 2 Điều 76 và điều lệ công ty.
Với doanh nghiệp gia đình, việc một thành viên gia đình đồng ý về mặt kinh doanh không tự động thay thế quyết định hợp lệ của cơ quan có thẩm quyền trong doanh nghiệp.
Đây là điểm cần làm rõ trước khi ký kết những tài liệu có thể tạo nghĩa vụ đối với pháp nhân đầu tư.
3. Hồ sơ phải trình bày được các phương án thay thế
Một đề án chỉ mô tả phương án được ban điều hành ưa thích thường chưa đủ để HĐQT đánh giá chất lượng quyết định.
Cần có phương án đối chứng.
Ví dụ, khi doanh nghiệp muốn mở rộng mạng lưới phân phối tại ASEAN, hồ sơ có thể so sánh việc tiếp tục sử dụng nhà phân phối độc lập, thành lập công ty con hoặc tham gia liên doanh.
Các phương án nên được đánh giá theo cùng một bộ tiêu chí: mức vốn, quyền kiểm soát, chi phí vận hành, thời gian chuẩn bị, nhu cầu nhân sự và khả năng thay đổi cấu trúc.
| Tiêu chí | Phương án A | Phương án B | Phương án C |
|---|---|---|---|
| Mục tiêu kinh doanh | Khả năng đáp ứng mục tiêu | Khả năng đáp ứng mục tiêu | Khả năng đáp ứng mục tiêu |
| Vốn cần sử dụng | Ước tính và giả định | Ước tính và giả định | Ước tính và giả định |
| Quyền kiểm soát | Phạm vi kiểm soát | Phạm vi kiểm soát | Phạm vi kiểm soát |
| Trách nhiệm vận hành | Đơn vị phụ trách | Đơn vị phụ trách | Đơn vị phụ trách |
| Điều kiện pháp lý | Vấn đề cần xác minh | Vấn đề cần xác minh | Vấn đề cần xác minh |
| Khả năng điều chỉnh hoặc rút lui | Những giới hạn dự kiến | Những giới hạn dự kiến | Những giới hạn dự kiến |
Bảng so sánh này là công cụ quản trị, không phải kết luận rằng các phương án đều được phép thực hiện tại nước tiếp nhận.
Nếu một phương án phụ thuộc vào điều kiện theo pháp luật nước ngoài, hồ sơ cần ghi rõ nội dung đó phải được cố vấn nước sở tại xác nhận.
Ban điều hành cũng cần giải thích vì sao phương án được đề xuất phù hợp hơn các lựa chọn còn lại. Một đề án có tính thuyết phục phải trình bày được cả lý do lựa chọn và lý do không lựa chọn.
4. Chủ thể đầu tư và cấu trúc sở hữu phải rõ ràng
Trong một tập đoàn, công ty có nguồn vốn chưa chắc đã là pháp nhân phù hợp nhất để trực tiếp thực hiện đầu tư.
Hồ sơ cần xác định nhà đầu tư dự kiến là công ty mẹ, công ty thành viên hay một chủ thể khác. Mỗi lựa chọn phải được đánh giá theo mục tiêu thương mại, cơ cấu quản trị, khả năng tài chính và nghĩa vụ pháp lý tương ứng.
Điều 39 Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 quy định các hình thức đầu tư ra nước ngoài, bao gồm thành lập tổ chức kinh tế theo pháp luật nước tiếp nhận tại điểm a khoản 1 và góp vốn, mua cổ phần, mua phần vốn góp để tham gia quản lý tổ chức kinh tế ở nước ngoài tại điểm c khoản 1.
Vì vậy, hồ sơ nên thể hiện sơ đồ sở hữu trước và sau giao dịch.
Sơ đồ cần chỉ rõ ai là nhà đầu tư từ Việt Nam, pháp nhân nào nhận vốn, tỷ lệ sở hữu dự kiến và những đơn vị nào tham gia quản trị.
Nếu doanh nghiệp cân nhắc sử dụng cấu trúc công ty nắm giữ vốn (holding), hồ sơ phải giải thích mục đích thực chất và chi phí duy trì. Không nên lựa chọn cấu trúc nhiều tầng chỉ vì nhận định chung rằng cấu trúc này sẽ thuận lợi hơn về thuế hoặc quản trị.
Đối với doanh nghiệp gia đình, việc phân biệt khoản đầu tư của pháp nhân doanh nghiệp với khoản đầu tư cá nhân của các thành viên gia đình cũng đặc biệt quan trọng.
Một bản đề xuất cần tránh để ba yếu tố khác nhau bị đồng nhất: người ra quyết định, người đứng tên đầu tư và người trực tiếp quản lý hoạt động nước ngoài.
5. Bản đồ dòng vốn: từ phê duyệt đến chuyển tiền
HĐQT không nên chỉ xem xét tổng mức đầu tư mà bỏ qua nguồn vốn và trình tự chuyển tiền.
Bản đồ dòng vốn cần xác định nguồn tiền, hình thức góp vốn, đơn vị chuyển, đơn vị nhận và những điều kiện phải đáp ứng trước mỗi lần chuyển.
Theo khoản 1 Điều 31 Nghị định số 103/2026/NĐ-CP, nhà đầu tư mở tài khoản vốn đầu tư ra nước ngoài tại một tổ chức tín dụng được phép tại Việt Nam. Khoản 2 Điều 31 quy định các giao dịch chuyển tiền liên quan đến hoạt động đầu tư ra nước ngoài phải thực hiện thông qua tài khoản vốn đầu tư theo quy định pháp luật ngoại hối.
Đối với các giao dịch chuyển vốn đầu tư thông thường, điều kiện liên quan đến Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài, quyền hoạt động đầu tư tại nước tiếp nhận và tài khoản vốn được quy định tại khoản 1 Điều 32 Nghị định 103/2026/NĐ-CP.
Thông tư số 34/2026/TT-NHNN tiếp tục hướng dẫn cơ chế đăng ký giao dịch ngoại hối. Khoản 1 Điều 13 quy định các yêu cầu trước khi đăng ký lần đầu, còn khoản 2 Điều 13 quy định thời điểm đăng ký liên quan đến việc chuyển vốn đầu tư bằng tiền.
Một điểm quan trọng cần được ghi trực tiếp trong hồ sơ: dự án không thuộc diện cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài vẫn phải kê khai thông tin trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư để được cấp mã số khai hồ sơ tự động trước khi thực hiện thủ tục đăng ký giao dịch ngoại hối, theo khoản 5 Điều 18 Nghị định 103/2026/NĐ-CP.
Doanh nghiệp không nên hiểu rằng việc miễn thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài đồng nghĩa với quyền chuyển tiền đầu tư ngay lập tức.
Chi phí trước khi hoàn thành thủ tục
Trong quá trình hình thành dự án, doanh nghiệp có thể cần thực hiện những công việc chuẩn bị trước khi được cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài hoặc có xác nhận đăng ký giao dịch ngoại hối.
Khoản 3 Điều 32 Nghị định 103/2026/NĐ-CP quy định cơ chế chuyển tiền, hàng hóa, máy móc, thiết bị trước những mốc nêu trên để đáp ứng chi phí hình thành dự án, với các mục đích được liệt kê tại khoản này.
Khoản 5 Điều 32 giới hạn số tiền chuyển theo cơ chế đó không vượt quá 5% tổng vốn đầu tư ra nước ngoài và không quá 300.000 USD, được tính vào tổng vốn đầu tư ra nước ngoài, trừ trường hợp Chính phủ có quy định khác.
Đây không phải hạn mức cho phép doanh nghiệp tự do chuyển mọi khoản đầu tư hoặc giá mua trước khi hoàn thành thủ tục. Bản chất khoản chi, chứng từ và điều kiện ngoại hối vẫn phải được đánh giá cụ thể.
HĐQT nên yêu cầu giám đốc tài chính phân biệt ngân sách nghiên cứu, chi phí hình thành dự án và vốn đầu tư thực hiện dự án ngay từ đầu.
6. Hồ sơ cần có một bản đồ rủi ro phục vụ quyết định
Một danh mục dài các rủi ro pháp lý, tài chính và vận hành không nhất thiết giúp HĐQT đưa ra quyết định tốt hơn.
Bản đồ rủi ro nên trả lời ba câu hỏi: điều gì có thể ảnh hưởng đến mục tiêu đầu tư, mức độ ảnh hưởng ra sao và ai chịu trách nhiệm làm rõ?
Có thể chia thành bốn nhóm.
Rủi ro quyết định: Những vấn đề có thể làm thay đổi việc lựa chọn thị trường, đối tác hoặc cấu trúc đầu tư.
Rủi ro giao dịch: Những vấn đề có thể ảnh hưởng đến giá, điều kiện ký kết, thanh toán hoặc hoàn tất giao dịch.
Rủi ro triển khai: Những yếu tố có thể làm chậm hoạt động, tăng chi phí hoặc khiến kế hoạch thực hiện phải được điều chỉnh.
Rủi ro quản trị dài hạn: Những hạn chế về quyền kiểm soát, hệ thống báo cáo, quản lý vốn hoặc khả năng rút khỏi dự án.
Mỗi vấn đề cần được gắn với một hành động đề xuất.
Nếu một rủi ro chưa được xác minh, hồ sơ phải thể hiện trạng thái chưa xác minh thay vì trình bày như một sự kiện đã xảy ra.
Nếu rủi ro liên quan đến pháp luật nước tiếp nhận, hồ sơ chỉ nên nêu câu hỏi và phân công việc đánh giá cho cố vấn có năng lực tại quốc gia đó.
Điều quan trọng không phải loại bỏ mọi bất định trước khi trình HĐQT, mà là giúp người quyết định biết rõ những bất định nào đang được chấp nhận và những bất định nào phải được giải quyết trước khi thực hiện giao dịch.
7. Một bản ghi nhớ đầu tư nên được thiết kế như thế nào?
Trong giai đoạn ra quyết định ban đầu, doanh nghiệp có thể sử dụng một bản ghi nhớ phục vụ quyết định đầu tư ngắn gọn, kết hợp với phụ lục chuyên môn khi cần thiết.
Cấu trúc đề xuất gồm tám phần.
| Phần | Câu hỏi cần trả lời |
|---|---|
| 1. Nội dung đề nghị quyết định | Cơ quan có thẩm quyền được đề nghị phê duyệt nội dung gì? |
| 2. Mục tiêu đầu tư | Khoản đầu tư dự kiến tạo ra giá trị kinh doanh nào? |
| 3. Phương án thay thế | Những lựa chọn nào đã được so sánh và vì sao chọn phương án đề xuất? |
| 4. Chủ thể và cấu trúc | Ai đứng tên đầu tư, vốn đi qua những pháp nhân nào và quyền kiểm soát dự kiến ra sao? |
| 5. Vốn và tài chính | Tổng vốn, nguồn vốn, các đợt chuyển vốn và giả định tài chính là gì? |
| 6. Điều kiện pháp lý | Những công việc nào cần thực hiện tại Việt Nam và những nội dung nào cần xác minh tại nước sở tại? |
| 7. Rủi ro và điều kiện dừng | Những vấn đề nào có thể dẫn đến điều chỉnh hoặc dừng phương án? |
| 8. Phê duyệt và phân công | Ai được giao thực hiện, giới hạn thẩm quyền và các mốc báo cáo là gì? |
Tài liệu này không thay thế các biểu mẫu hành chính.
Thông tư số 38/2026/TT-BTC quy định mẫu văn bản và báo cáo về đầu tư ra nước ngoài tại Điều 3, cùng hệ thống phụ lục tương ứng.
Doanh nghiệp cần phân biệt bản ghi nhớ phục vụ phê duyệt nội bộ với quyết định đầu tư được lập để sử dụng trong thủ tục hành chính.
Hai tài liệu phải nhất quán về các nội dung trọng yếu nhưng không nhất thiết có cùng cấu trúc.
8. Doanh nghiệp gia đình: phân biệt quyền sở hữu với trách nhiệm điều hành
Trong doanh nghiệp gia đình, một dự án quốc tế đôi khi được giao cho thành viên thế hệ kế nghiệp phụ trách nghiên cứu hoặc tổ chức triển khai.
Đây có thể là cơ hội phát triển năng lực quản trị, nhưng cần phân biệt trách nhiệm chuẩn bị dự án với quyền quyết định sử dụng vốn của doanh nghiệp.
Người phụ trách dự án nên được giao phạm vi công việc rõ ràng: nghiên cứu thị trường, tìm hiểu đối tác, chuẩn bị phương án kinh doanh và phối hợp với các bộ phận chuyên môn.
Quyền ký kết, phê duyệt chi phí, lựa chọn cố vấn và cam kết vốn cần được xác định theo điều lệ, quy chế phân quyền và quyết định của cơ quan có thẩm quyền, trên cơ sở các quy định tương ứng của Luật Doanh nghiệp.
Hồ sơ trình phê duyệt cũng nên thể hiện quan điểm chuyên môn của ban điều hành ngay cả khi khác với phương án do chủ sở hữu đề xuất.
Một cơ chế phản biện được tổ chức rõ ràng giúp tránh việc quyết định đầu tư phụ thuộc hoàn toàn vào sự tin tưởng cá nhân hoặc kinh nghiệm của một thế hệ lãnh đạo.
Đối với dự án lớn, việc phân tách người đề xuất, người đánh giá tài chính và người phê duyệt có thể làm rõ trách nhiệm, đồng thời cải thiện khả năng theo dõi sau đầu tư.
9. Tình huống minh họa giả định: hai thế hệ cùng đánh giá một dự án ASEAN
Tình huống sau hoàn toàn giả định, không mô tả doanh nghiệp, khách hàng hoặc giao dịch có thật.
Một doanh nghiệp sản xuất thực phẩm do gia đình người Việt sở hữu đang cân nhắc thành lập công ty tại Philippines để phát triển mạng lưới phân phối.
Thế hệ kế nghiệp phụ trách nghiên cứu thị trường và đề xuất thành lập công ty. Ban điều hành hiện tại cho rằng doanh nghiệp nên tiếp tục hợp tác với nhà phân phối địa phương trước khi đầu tư trực tiếp.
Chủ sở hữu yêu cầu hai nhóm trình phương án để quyết định.
Nếu chỉ dựa trên báo cáo thị trường, cuộc thảo luận có thể tập trung vào doanh số tiềm năng mà chưa xem xét đầy đủ chi phí vận hành, nguồn vốn và quyền kiểm soát.
Một hồ sơ được tổ chức rõ ràng cần so sánh hai phương án theo cùng một hệ tiêu chí.
Với phương án thành lập công ty, nhóm đề xuất phải xác định nhà đầu tư từ Việt Nam, hoạt động dự kiến, nhu cầu nhân sự, nguồn vốn và các câu hỏi pháp lý cần cố vấn Philippines đánh giá.
Với phương án tiếp tục phân phối, nhóm đề xuất phải đánh giá khả năng kiểm soát thương hiệu, chính sách bán hàng, chất lượng dịch vụ và sự phụ thuộc vào đối tác.
Giám đốc tài chính chuẩn bị mô hình tài chính cho từng phương án. Bộ phận pháp chế xác định công việc phải thực hiện từ phía Việt Nam và những nội dung chưa thể kết luận nếu chưa có đánh giá tại nước sở tại.
Cơ quan có thẩm quyền sau đó có thể lựa chọn tiếp tục nghiên cứu, phê duyệt một phương án có điều kiện hoặc yêu cầu điều chỉnh đề xuất.
Trong trường hợp này, giá trị của hồ sơ không nằm ở việc chứng minh thế hệ nào đúng, mà ở việc chuyển một bất đồng chiến lược thành quyết định có tiêu chí và trách nhiệm rõ ràng.
10. Khi nào HĐQT nên yêu cầu bổ sung hồ sơ hoặc tạm dừng phê duyệt?
Không phải mọi dự án có triển vọng đều sẵn sàng để được phê duyệt thực hiện.
HĐQT nên cân nhắc yêu cầu làm rõ nếu doanh nghiệp chưa xác định được chủ thể đầu tư, không chứng minh được nguồn vốn, chưa làm rõ thẩm quyền quyết định hoặc đang dựa trên những giả định quan trọng chưa được xác minh.
Tương tự, đối với một dự án có đối tác hoặc tài sản tại nước ngoài, cần đánh giá xem quyền kiểm soát dự kiến có phù hợp với mục tiêu kinh doanh hay không.
Những thiếu sót này không đương nhiên khiến dự án không thể triển khai. Tuy nhiên, chúng có thể là lý do hợp lý để chia quyết định thành nhiều giai đoạn.
HĐQT có thể phê duyệt ngân sách tiếp tục thẩm định mà chưa phê duyệt việc chuyển vốn. Hoặc HĐQT có thể chấp thuận nguyên tắc đầu tư với điều kiện ban điều hành phải trình lại những vấn đề quan trọng trước khi thực hiện.
Cần ghi rõ nội dung và giới hạn của từng quyết định trong nghị quyết hoặc văn bản phê duyệt tương ứng.
Một quyết định đầu tư có chất lượng không chỉ trả lời có đầu tư hay không, mà còn xác định điều kiện nào phải được đáp ứng trước khi doanh nghiệp được phép đi tiếp.
—
Câu hỏi thường gặp
1. HĐQT có phải phê duyệt mọi dự án đầu tư ra nước ngoài không?
Không. Thẩm quyền phụ thuộc vào loại hình doanh nghiệp, giá trị giao dịch, điều lệ và quy định áp dụng. Đối với công ty cổ phần, cần đối chiếu điểm e, điểm l khoản 2 Điều 153 và điểm d khoản 2 Điều 138 Luật Doanh nghiệp. Những trường hợp thuộc thẩm quyền Đại hội đồng cổ đông không thể chỉ do HĐQT quyết định.
2. Hồ sơ trình HĐQT có phải giống hồ sơ xin Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài không?
Không. Hồ sơ trình HĐQT phục vụ quyết định quản trị, trong khi hồ sơ hành chính thực hiện theo quy định về đầu tư ra nước ngoài. Điều 3 Thông tư 38/2026/TT-BTC quy định các mẫu văn bản, báo cáo có liên quan. Nội dung giữa hai bộ hồ sơ cần thống nhất nhưng mục đích sử dụng khác nhau.
3. Dự án không thuộc diện cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài có cần chuẩn bị hồ sơ không?
Có. Khoản 5 Điều 18 Nghị định 103/2026/NĐ-CP yêu cầu nhà đầu tư có dự án không thuộc diện cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài kê khai thông tin dự án trên Hệ thống thông tin quốc gia về đầu tư để được cấp mã số khai hồ sơ tự động trước khi đăng ký giao dịch ngoại hối. Nghĩa vụ quản trị nội bộ vẫn phải được đánh giá theo Luật Doanh nghiệp và điều lệ.
4. Có thể chuyển trước một phần tiền để chuẩn bị dự án không?
Khoản 3 Điều 32 Nghị định 103/2026/NĐ-CP quy định việc chuyển tiền, tài sản để đáp ứng một số chi phí hình thành dự án trước khi có Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài hoặc xác nhận đăng ký giao dịch ngoại hối. Khoản 5 Điều 32 giới hạn tiền chuyển không vượt quá 5% tổng vốn đầu tư ra nước ngoài và không quá 300.000 USD, trừ trường hợp Chính phủ có quy định khác. Doanh nghiệp vẫn phải xác định khoản chi có thuộc phạm vi cho phép và đáp ứng các quy định liên quan.
5. HĐQT có thể phê duyệt dự án khi chưa có ý kiến pháp lý nước sở tại không?
HĐQT có thể xem xét các quyết định chuẩn bị hoặc quyết định có điều kiện trong phạm vi thẩm quyền, nhưng cần phân biệt với việc đã đủ cơ sở pháp lý để thực hiện giao dịch. Những vấn đề phụ thuộc pháp luật nước tiếp nhận phải được đánh giá bởi cố vấn có năng lực tại quốc gia đó trước khi doanh nghiệp thực hiện các cam kết tương ứng.
—
Bước tiếp theo: chuẩn bị hồ sơ trước khi trình quyết định
Nếu doanh nghiệp đang chuẩn bị thành lập công ty, tham gia liên doanh hoặc mua cổ phần tại ASEAN, việc rà soát trước cấu trúc đầu tư, thẩm quyền phê duyệt, nguồn vốn và các điều kiện pháp lý có thể giúp ban lãnh đạo xác định rõ những nội dung cần quyết định.
ECOVIS Vietnam Law có thể hỗ trợ doanh nghiệp rà soát các vấn đề pháp lý phía Việt Nam, xác định những câu hỏi cần chuyển cho cố vấn nước tiếp nhận và sắp xếp nội dung bản ghi nhớ để phục vụ quyết định quản trị.
Buổi trao đổi ban đầu không tính phí. Phạm vi tư vấn tiếp theo được xác định riêng sau khi xem xét yêu cầu và kiểm tra xung đột lợi ích.
Vui lòng chỉ cung cấp thông tin khái quát trong lần liên hệ đầu tiên; chưa chuyển các tài liệu nội bộ hoặc tài liệu mật khi chưa có xác nhận tiếp nhận hồ sơ.
Đọc thêm
- Doanh nghiệp Việt Nam vươn ra toàn cầu
- Thủ tục đầu tư ra nước ngoài năm 2026
- Chuyển vốn ra nước ngoài và đưa lợi nhuận về
- Liên doanh tại ASEAN: bảo vệ quyền kiểm soát
- M&A tại ASEAN: nhà đầu tư Việt Nam cần chuẩn bị gì?
Căn cứ pháp lý Việt Nam
- Luật Đầu tư số 143/2025/QH15 — Điều 39 về hình thức đầu tư ra nước ngoài; khoản 3 Điều 42 về trường hợp không phải thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài; Điều 43 về triển khai hoạt động đầu tư ở nước ngoài. Hiệu lực từ ngày 01/03/2026.
- Nghị định số 103/2026/NĐ-CP — khoản 5 Điều 18 về kê khai thông tin đối với dự án không thuộc diện cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài; Điều 31 về tài khoản vốn đầu tư; các khoản 1, 3 và 5 Điều 32 về chuyển vốn và chi phí hình thành dự án. Hiệu lực từ ngày 03/04/2026.
- Thông tư số 34/2026/TT-NHNN — Điều 13 về nguyên tắc đăng ký giao dịch ngoại hối lần đầu. Hiệu lực từ ngày 31/07/2026.
- Thông tư số 38/2026/TT-BTC — Điều 3 và Phụ lục I về mẫu văn bản, báo cáo. Hiệu lực từ ngày 15/04/2026.
- Luật Doanh nghiệp số 59/2020/QH14, được sửa đổi, bổ sung — điểm c khoản 2 Điều 55, Điều 59, Điều 76, điểm d khoản 2 Điều 138 và điểm e, điểm l khoản 2 Điều 153 về thẩm quyền và quyết định của các cơ quan quản trị doanh nghiệp. Văn bản hợp nhất số 67/VBHN-VPQH ngày 15/08/2025.
Lưu ý pháp lý
Bài viết cung cấp khung thông tin chung về quản trị quyết định đầu tư và pháp luật Việt Nam, không cấu thành ý kiến pháp lý, tư vấn thuế hoặc tư vấn đầu tư cho một dự án cụ thể.
Thẩm quyền phê duyệt, thủ tục đầu tư, điều kiện ngoại hối và phạm vi nghĩa vụ phụ thuộc vào chủ thể, cấu trúc, vốn và tài liệu thực tế. Những vấn đề thuộc pháp luật nước tiếp nhận phải được cố vấn có năng lực tại quốc gia đó đánh giá.
ECOVIS Vietnam Law cung cấp dịch vụ pháp lý tại Việt Nam. Các hãng thành viên ECOVIS International là những tổ chức độc lập về pháp lý và chịu trách nhiệm riêng đối với phạm vi công việc được nhận.
Đọc thêm: Đủ thành viên HĐQT độc lập, nhưng đã thực sự độc lập?
Biên tập: 30/10/2026.
Rà soát pháp lý: Đã rà soát và ký duyệt bởi Ls. Vũ Mạnh Quỳnh, 30/10/2026.

